170 V Mercedes i Kurtaran Araba

Otomobil müzeleri kahramanları sever. Hızlı olanı, pahalı olanı, kapıları yukarı açılanı. Oysa her markanın tarihinde, hiç kimsenin poster yapmadığı ama şirketi ayakta tutan bir araba vardır.

Mercedes-Benz'de o arabanın adı 170 V.

Adındaki 'V' Ne Anlama Geliyor?

Basit bir soruyla başlayalım, çünkü cevabı çoğu insanı şaşırtıyor.

1930'ların ortasında Mercedes-Benz aynı anda iki farklı fikri deniyordu: motoru öne koymak ve motoru arkaya koymak. Arkaya motorlu versiyonun adı 170 H'ydi — Almanca'da arka anlamına gelen 'Heck' kelimesinden. Öne motorlu versiyonun adı ise 170 V oldu: 'Vorn', yani ön.

Yani bu arabanın adındaki harf, bir seri kodu değil. Bir tercih.

Ve tarih o tercihi haklı çıkardı. 170 H unutuldu; 170 V ise Mercedes-Benz'in yirmi yıl boyunca sırtını dayadığı araba oldu.

1936: Küçük Araba, Büyük Fikir

170 V, Şubat 1936'da Berlin Otomobil Fuarı'nda tanıtıldı. 1,7 litrelik dört silindirli motoru yaklaşık otuz sekiz beygir üretiyor, araç saatte yüz on kilometre civarına ulaşıyordu.

Bu rakamlar kimseyi heyecanlandırmaz. Asıl mesele altında yatıyordu.

Aracın omurgası, oval kesitli merkezi bir boru şasiydi. Süspansiyon ise dört tekerlekte de bağımsızdı — yani her tekerlek kendi başına hareket edebiliyordu. Bunu bugün sıradan sayıyorsunuz, ama 1936'da bu özellik, çok daha pahalı otomobillerin bile sahip olmadığı bir şeydi.

170 V, lüks bir arabanın mühendisliğini alıp orta sınıfın bütçesine sığdırdı. Ve bu yüzden satış rekoru kırdı; savaş öncesi Mercedes-Benz'in en çok satan modeli oldu.

Bir otomobili büyük yapan şey her zaman özel olması değildir. Bazen sıradan insanların ona ulaşabilmesidir.

Sonra Her Şey Yıkıldı

1945. Savaş bitti. Daimler-Benz'in fabrikaları enkaz hâlinde. Üretim bantları yok, çatılar yok, tezgâhlar yok. Şirket yönetiminin o günlerde kurduğu cümle, otomobil tarihinin en karanlık cümlelerinden biridir: elde kalan hiçbir maddi varlık yok.

Yani Mercedes-Benz, kâğıt üzerinde ortadan kalkmıştı.

Bu noktada bir şirketin yapabileceği iki şey vardır: ya sıfırdan yeni bir şey tasarlarsınız — ki para yok, zaman yok, çelik yok — ya da elinizde kalan kalıplarla, savaştan önce zaten çalıştığını bildiğiniz bir arabayı yeniden yaparsınız.

Mercedes-Benz ikincisini seçti. Enkazın altından çıkarılan araba 170 V'ydi.

Enkazdan Çıkan İlk Araba

1946'da üretim yeniden başladığında ortada lüks bir sedan yoktu. Önce kamyonetler yapıldı. Sonra ambulanslar. Sonra polis araçları. Çünkü Almanya'nın o yıllarda ihtiyacı şıklık değil, çalışan bir taşıttı.

Binek versiyonu ancak 1947'de geri geldi. Ve geldiğinde, ülkenin ilk gerçek toparlanma işaretlerinden biri oldu.

1949'da ise 170 V'nin gövdesine dizel motor kondu: 170 D. Aynı yıllarda dünyada dizel binek otomobil üreten neredeyse kimse yoktu. Taksiciler, doktorlar, esnaf — hepsi bu arabaya bindi. Bugün Avrupa'nın yarım yüzyıl süren dizel alışkanlığının kökeninde, kısmen bu araba var.

W136 ailesi 1955'e kadar üretimde kaldı. Yani bu otomobil, iki farklı Almanya gördü: savaşa giren Almanya ve savaştan sonra yeniden kurulan Almanya.

Peki Neden Kaidede O Durmuyor?

Şimdi fotoğrafa geri dönün.

Geride duran gümüş otomobil, Mercedes-Benz'in gurur nesnesi. Posterlerde o var, müzayedelerde o var, filmlerde o var. Ama bir şirketin lüks bir spor otomobil geliştirebilmesi için önce ayakta kalması gerekir. Ayakta kalması için de para gerekir. O parayı kazandıran araba, kaidede duran siyah sedandı.

Efsaneler, birileri faturaları ödediği için var olabilir.

170 V hiçbir yarış kazanmadı. Hiçbir rekor kırmadı. Kimsenin duvarında posteri yok. Sadece bozulmadı, ucuzdu, tamir edilebiliyordu ve bir ülkenin yeniden ayağa kalkmasına yardım etti.

Bazen bir otomobilin en büyük başarısı, tarihe geçmek değil; tarihin devam etmesini sağlamaktır.